Filtre Platform

Sanat Tasarım Etkinlik

ÇELİŞKİLERİN BEDEN BULMUŞ HÂLİ

GRACE JONES!?

Çok yönlü bir sanatçı, hedonist bir parti düşkünü, sıcak ve komik bir kişilik; ama aynı zamanda otoriter kalın ses tonu ve köşeli yüz hatlarıyla haşin, sert ve androjen bir “iş kadını”.  Oyuncu, müzisyen, performans sanatçısı, sevgili, evlat, torun, anne, kız kardeş ve hatta babaanne…

Andy Warhol’un yakın arkadaşı, sırdaşı ve dert ortağı… Bir ikonoklast… Disney World performansında göğüslerini açacak kadar cüretkâr; Paris’te politikacılar için düzenlenen bir partiye sadece kemik bir kolye ile gidecek kadar iddialı. Daha moda değilken afro saç ile gezebilen özgün bir ruh. Playboy dergisi için modern bir Havva.

DERLEME VE TERCÜME: TOLGAY KESKİN

“İnsanların duygularını ve tercihlerini kategorize etmenin çok saçma olduğunu düşünüyorum. Çünkü kıyaslama yapılamaz. Birisinin diğerinden daha iyi veya kötü olduğunu savunamazsın; eğer hissediyorsan, hissettiğini dilediğin zaman yap.”

DIŞLANAN BİR HAVVA

 

Hayatı gerçekten de çeşitli cennetlerden dışlanma serüvenleri ile başlamış.

 

19 Mayıs 1948’de Jamaica’da doğan Grace, rahip babasının Amerika’ya önden gitmesiyle bir süre büyük ailesi tarafından yetiştirilir. Ancak katı ve dindar büyük ailesi, Jamaica’nın geleneksel çocuk disiplini yöntemlerini uygulayarak, onu ve kardeşlerini sürekli cezalandırır. Travmalarla dolu çocukluğu, vahşi karakterinin oluşumunda etkili olur.

“Disipline edilmek için ağaca tırmanıp dallarımızı -yani kamçılarımızı- kendimiz seçmek zorundaydık.”

12 yaşında, babasının ardından New York’a taşınır. Amerika’daki ilk iki yılında “Grace Mendoza” ismiyle bir kulüp dansçısı olur. Asi Grace'in lise karnesinde “sosyal olarak hasta” diye yazar. Ancak sahne, onun en uç benliğini sergileyebildiği ve teatral hayal gücünü gerçekleştirebildiği yerdir. Bu yüzden Syracuse Üniversitesi’nde oyunculuk eğitimi almaya başlar. Bir yandan da dansçılık hayatına devam eder.

Bu sırada keşfedilir ve Wilhelmina Models bünyesinde mankenlik yapmaya başlar. Ancak görüntüsü başarılı bulunmaz ve mankenlik kariyeri New York’ta devam edemez.

Bu yüzden Paris’e taşınır. Burada Jessica Lange ile oda arkadaşı olur. Androjen görünümü orada değerli bulunur. Yves Saint-Laurent ve Kenzo Takada gibi yetenekli tasarımcılara mankenlik yapar. Elle ve Vogue’un kapağında yer alır. Müzisyen kimliği gelişir.

GAY DİSKOLARININ KRALİÇESİ

 

1970’lerde New York’a geri döndüğünde artık tanınan bir manken ve R&B temelli disko müzisyenidir. Androjen görünümü ve heykelimsi fiziği onu yer altı gece hayatında çok başarılı kılar. Studio 54’ün müdavimi olur.

Gay kulüplerinde kulüp/dans ve disko müziği stillerinde, cinsel olarak kışkırtıcı sahne şovları yapar. Görünümü siyahiliği kutlar ve cinsiyet normlarını altüst eder. Grace, sadece onlara şarkı söyleyen bir müzisyen değildir; onlar için ve onlar olarak şarkılarını söyler. Böylece geniş bir gay takipçi kitlesi edinir.

YARATILAN YENİ BİR İMAJ

 

80’ler başındaki ürkütücü androjen görünümünü, sanat yönetmeni ve fotoğrafçı -aynı zamanda sevgilisi- Jean-Paul Goude yaratır. Zarif bir podyum mankeni ile sert bir sokak dövüşçüsü imgelerini kaynaştırır. Böylece Grace “göz kamaştırıcı bir çelişki” hâline gelir. Artık Grace’in teni daha koyu ve parlak; fiziği daha vurgulu ve belirgindir. Jean-Paul yaratımını şöyle tarif eder:

“Onun erkeksiliğine odaklanmak istedim; insanların utanç kaynağı olarak gördüğü şeyi alıp onu avantaja çevirdim.  Sadece saç stilinin ötesinde; yeni, güçlü ve muğlak bir tavır ve karakter yaratmak istedim. Karşınızdakinin kız olmaya çalışan bir erkek mi yoksa erkek olmaya çalışan bir kız mı olduğunu kestiremiyordunuz. Bu bir devrimdi. Bunun hiçbir şekilde işe yaramayacağını söylediler. Ve tabii ki de işe yaradı.”

Müziği de artık disko stilinden post-disko füzyona kayar. Funk, reggae, new-wave ve rock müziğini kaynaştırarak mesafeli, kuvvetli ve özgün bir vokal tekniği geliştirir. Bu sese de uzaylı, sinsi ve sert bir sahne duruşu eşlik eder.

80’lerin başında en önemli üç albümünü kaydeder: Warm Leatherette (1980), Nightclubbing (1981) ve Living My Life (1982). 1985’te Slave to the Rhythm isimli otobiyografik albümünü kaydeder.

80’ler Grace’in oyunculuk kariyeri için de verimli geçer. Conan 2 (1984), James Bond: A View to Kill (1985) ve Vamp (1986) filmleriyle beyaz perdeye güçlü ve ürkütücü bir androjen olarak iz bırakır. Jean-Paul Goude onun için şöyle der:

“Bu kişi hiçbir şeyi diğerleri gibi yapmıyordu: şov, imaj, konuşma biçimi, müzik, her şey tamamen yeniydi.”

DOBRA BİR İLHAM KAYNAĞI

Kendi kurallarını ve duruşunu her alanda sergileyen Grace bir ilham kaynağıdır.

Lady Gaga ona taptığını belirtir ve onunla birlikte çalışma teklifinde bulunur.  Ancak Grace’in ret cevabı bellidir:  “Beni taklit etmeye çalışmayan daha özgün birisiyle çalışmayı tercih ederim.”

“Annelik hakkında gerçekten işe yarayan bir formülüm var: hiçbir zaman negatif kelime kullanma! Hiçbir zaman oğluma ‘hayır’, ‘yapma’, ‘asla’ demdim. Şöyle dedim: ‘Eğer daha fazla şeker yersen, ya dişlerin çıkmayacak ya da hepsi dökülecek.’ Veya: ‘Eğer yüzme havuzuna girersen büyük ihtimalle boğulacaksın.’”

Grace Jones, Andy Warhol ve bir ses kayıt cihazı
Grace Jones ve sevgilisi Jean-Paul Goude
Grace Jones, koruması ve sevgilisi aktör Dolph Lundgren ile

Otobiyografileri:

Grace Jones: Bloodlight and Bami (2017 yapımı biyografik belgesel)

I'll Never Write My Memoirs (Otobiyografik kitap)

Kaynaklar:

https://www.imdb.com/name/nm0005063/bio?ref_=nm_ov_bio_sm

https://www.imdb.com/title/tt6903636/?ref_=nmbio_mbio

https://www.allmusic.com/artist/grace-jones-mn0000161920/biography

https://www.marieclaire.co.uk/news/celebrity-news/inside-the-glamorous-world-of-grace-jones-8312

https://www.clashmusic.com/features/10-things-you-never-knew-about-grace-jones

https://www.theguardian.com/artanddesign/2018/aug/01/jean-paul-goude-best-photograph-grace-jones-nightclubbing

https://pitchfork.com/features/from-the-pitchfork-review/9708-as-much-as-i-can-as-black-as-i-am-the-queer-history-of-grace-jones/

 

Görseller:

https://i.pinimg.com/originals/9e/16/0e/9e160e00514479cd53d2e7c95a3c1bbf.jpg

http://sorchabridgephotography.com/wp-content/uploads/2018/09/GRACE-JONES-MEDIUM-RES-5-400x400.jpg

https://static01.nyt.com/images/2015/10/25/books/review/25GORDINIER/25GORDINIER-articleLarge.jpg?quality=90&auto=webp

https://images.fineartamerica.com/images/artworkimages/mediumlarge/2/1-singer-grace-jones-in-concert-george-rose.jpg

https://1.bp.blogspot.com/-gvQh2y41ZXU/W8HWtNlb8MI/AAAAAAADUwc/VXOw1d98ifU_mn_u23jBAWTj2nEHAS6kwCLcBGAs/s1600/grace-jones-1980s-32.jpg

https://afropunk.com/wp-content/uploads/2019/04/GettyImages-559567557.jpg

https://d3c1jucybpy4ua.cloudfront.net/data/39394/big_picture/grace_jones_criticises_pop_stars_madonna_miley_cyrus_i'll_never_publish_my_memoirs_the_405_new_music_news.jpg?1441895671

https://i.pinimg.com/736x/bf/b1/6b/bfb16b3eaae9df5f29ae75535d11548f.jpg

https://media.wnyc.org/i/1500/1027/c/80/1/Area_p102.jpg

http://img7.bdbphotos.com/images/huge/f/8/f8udphs6n1366uhd.jpg?djet1p5k